Te Kete Ipurangi Navigation:

Te Kete Ipurangi
Communities
Schools

Te Kete Ipurangi user options:


Te Tau me te Taurangi

Te Mātauranga Tau me ngā Rautaki Tau

Taumata Kōwae Ako Whāinga
Paetae
Whakamārama
1 1
3
Ka tūhurangia te pūmautanga o te tau me te tikanga o te tatau pānga tahi, te tatau māwhitiwhiti hoki. I takea mai tēnei kōwae ako i te kōwae ako reo Ingarihi o nzmaths Counting on Counting.
1 Tāhei Tau Punarua 3 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Tau Punarua. Ko tā te Tāhei Tau Punarua he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā tauhono punarua o tētahi tau i waenganui i te 10 me te 30.
1 Kia Ū te Mātauranga Tau 1 E rima ngā ngohe o tēnei kōwae ako hei whakapakari i te mātauranga tau o te ākonga.
1 He Arawhata, He Rārangi Tau1 3 Ka tūhurangia te rārangi tau haupae me te rārangi tau poutū hei whakatauira i te tatau whakamua me te tatau whakamuri, hei whakaoti hoki i ngā rapanga tāpiri me ngā rapanga tango.
1 Tauhono Takirua 1
3
Ka tūhurangia ngā tauhono takirua o ētahi tau, tae atu ki te 10. Ka whakamahi rauemi hei whakaatu i te horopaki o ngā rapanga, ka tuhi hoki i ngā tauhono takirua hei tāpiritanga.
1 Ngā Tikanga o te Tekau 1
4
Ka tūhurangia ngā tikanga o te tekau i roto i te tāpiritanga me te tangohanga. Arā, he aha ngā takirua tau ina tāpirihia, ko te 10 te tapeke, ko te hanga hoki i tētahi tekau kia ngāwari ai te whakaoti i te tāpiritanga, te tangohanga rānei.
2 Tāhei Tāpiripiri (Kaupae 5) 4 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri. Ko tā te Tāhei Tāpiripiri he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te tāpiri. Arā tētahi atu kōwae ako e pā ana ki te akoranga matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri, e hāngai ana ki te Kaupae 6.
2 Te Uara Tū 1 Ka whakaakona ngā tikanga o te pūnaha tekau me te uara tū, me ētahi kēmu hei whakaū i tēnei mātauranga.
2 Te Hautau 3
4
Ka whakaakona te tikanga o te haurua, te hautoru, te hauwhā me te haurima. Koia nei ngā horopaki: ko te hautau o tētahi āhua; ko te hautau o tētahi roa; ko te hautau o tētahi rōrahi; ko te hautau o tētahi huinga.
2 Te Tau Māmā me te Tikanga Paremata 4 He āta tirotiro i te rautaki matua nei mō te whakaoti tāpiritanga, tangohanga hoki, arā, te ‘tau māmā me te tikanga paremata’.
2 Te Whakatauira Tau Mati-3 1 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Te Whakatauira Tau Mati-3. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tikanga uara tū o ngā tau mai i te 0 ki te 999, me te whakatauira i ngā tau ki ētahi whakaahuahanga e mōhio whānuitia ana. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 5 o Te Mahere Tau.
2 Poraka Uara Tū 1 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Poraka Uara Tū. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tikanga uara tū o ngā tau mai i te 0 ki te 9,999. Ka whakamahia he poraka uara tū hei whakaahua i ngā tau. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 5 o Te Mahere Tau.
2
3
Papa Pūkeko 4
3
Ko te Papa Pūkeko tētahi tūtohi tukutuku hei āwhina i te ākonga ki te whakaoti whakarea, hei tūhura i ētahi rautaki whakarea, pērā i te tatau māwhitiwhiti.
3 Te Hautau me te Kotahi 3 He tirotiro i te hautanga o tētahi āhua, o tētahi roa, o tētahi huinga, me te hononga o te hautanga ki te katoa o te āhua, o te roa, o te huinga.
3 Tāhei Tāpiripiri
(Kaupae 6)
3 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri. Ko tā te Tāhei Tāpiripiri he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te tāpiri. Arā tētahi atu kōwae ako e pā ana ki te akoranga matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri, e hāngai ana ki te Kaupae 5.
3 Papa Whakarea (Tau
Mati-Rua Māmā)
3 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Papa Whakarea. Ko tā te Papa Whakarea, he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te whakarea. I tēnei kōwae ako, ka whakamahia te Papa Whakarea ki te whakarea i tētahi tau mati-2 māmā ki tētahi tau mati-1.
3 Papa Whakarea (Tau
Mati-Rua)
3 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Papa Whakarea. Ko tā te Papa Whakarea, he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te whakarea. I tēnei kōwae ako, ka whakamahia te Papa Whakarea ki te whakarea i tētahi tau mati-2 ki tētahi tau mati-1.
3 Te Tau ā-Ira 1 Ko te tau-ā-ira te kaupapa ka tirohia i konei. E tino whakamahia ana te tau-ā-ira i roto i ngā tūāhua horopaki huhua o ia rā, nō reira he kaupapa nui hei ako mā ā tātou tamariki. Ka takea mai te mātauranga e pā ana ki te tau-ā-ira i te hautau.
3 Te Whārite 3 He tirotiro i te whakamahinga o te pū (reta) i roto i te whārite hei tohu i tētahi tau, me te whakaoti i te whārite mā te rautaki ‘paheko kōaro’.
3 Te Whakaaro Tūhonohono 3
5
Ka tūhurangia ētahi rautaki paheko tau e whai wāhi mai ana te whakaaro tūhonohono.
3 He Tūhuratanga Tauira
Tau
6
7
He tirotiro i ētahi tauira tau ka puta ake i ngā tauira tāruarua.
3 Te Heketea ā-Ira 1 Ka whakaakona ngā tikanga o te punaha ngahuru mō te tau ā-ira. Arā, ko te huri i te hautau hei tau ā-ira, ko te whakaatu me te raupapa i te tau ā-ira, ko te whakaawhiwhi i te tau ā-ira. Kia rua wiki pea te roa hei whakaoti i tēnei kōwae ako.
3 Te Whakatauira Tau
Mati-6
1 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Te Whakatauira Tau Mati-6. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tikanga uara tū o ngā tau tae atu ki te 999 999, me te whakatauira i ngā tau ki ētahi whakaahuahanga e mōhio whānuitia ana. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 6 o Te Mahere Tau.
4 Papa Whakarea
(Kaupae 7)
5 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Papa Whakarea. Ko tā te Papa Whakarea, he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te whakarea. I tēnei kōwae ako, ka whakamahia te Papa Whakarea ki te whakarea i tētahi tau mati-2 ki tētahi tau mati-2, hei whakatauira i te hātepe ōkawa mō te whakarea.
4 Wehea Mā Te Hautau 5 He tūhura i te wehenga o tētahi tau mā tētahi hautau, me te whakaputa i te ture e hāngai ana.
4 He Tau Nui 1
2
Ka tūhurangia te tuhinga me te rahi o ngā tau nui (tae atu ki ngā piriona), me te whakaoti rapanga e whai wāhi mai ana he tau nui.
4 Moni Taurewa, Moni Penapena 2
5
6
E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Moni Taurewa, Moni Penapena. Ko tā te rauemi nei, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tāpiri me te tango tau tōpū. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 7 o te Mahere Tau (Te Poutama Tau), ā, he āhua ōrite ki te kōwae ako reo Ingarihi Loans and Savings.
4 Te Hautanga o te
Hautau
5
6
E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te akoranga matihiko nei, Te Hautanga o te Hautau. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i tētahi rautaki hei whiriwhiri i te hautanga o tētahi hautau. He āhua ōrite tēnei kōwae ako ki te kōwae ako reo Ingarihi Fractions of Fractions.
4 Te Ōrau 5
6
He tirotiro i te hononga o te ōrau, te hautau me te hautanga-ā-ira. Ka whakaotia he rapanga e whai wāhi mai ana te whiriwhiri ōrau o tētahi rahinga.
4 He Pānga Riterite 5
6
He tūhura i ngā rapanga pānga riterite, ngā rautaki hei whakaoti i ēnei momo rapanga, me te reo e hāngai ana.
4 Te Tāhei Ōrau 5
6
E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Ōrau. Ko tā te Tāhei Ōrau, he āwhina i te ākonga ki te whiriwhiri i te ōrau o tētahi tauoti. He āhua ōrite tēnei kōwae ako ki te kōwae ako reo Ingarihi The Percentage Bar.
4 Whakaranua 1 5 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, ‘Whakaranua’. Ko tā tēnei rauemi matihiko, he āwhina i te ākonga ki te whiriwhiri i te ōrau toharite o ngā mea o roto i ētahi ipu he ōrite te rahi. He āhua ōrite tēnei kōwae ako ki te kōwae ako reo Ingarihi Mix Up 1.
4 Tāhei Hautau 5 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Hautau. Ko tā te Tāhei Hautau, he āwhina i ngā ākonga ki te whiriwhiri i te hautanga o tētahi tauoti. Ka whai wāhi mai ngā hautau mai i te kore ki te tahi, me ngā hautau mai i te tahi ki te rua.
4 Te Ōwehenga me te
Hautau
4
5
He tirotiro i te tikanga o tēnei mea te ōwehenga me tōna hononga ki te hautau. Kia rua wiki pea hei whakaoti i ngā mahi o tēnei kōwae ako.
4 Te Whakatauira Tau
Mati-ā-Ira
2 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Te Whakatauira Tau Mati ā-Ira. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tikanga uara tū o ngā tau e toru ngā mati ā-ira, me te whakatauira i ngā tau ki ētahi whakaahuahanga e mōhio whānuitia ana. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 7 o Te Mahere Tau.
4 Whakaranua 2 5 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, ‘Whakaranua’. Ko tā tēnei rauemi matihiko, he āwhina i te ākonga ki te whiriwhiri i te ōrau toharite o ngā mea o roto i ētahi ipu he rerekē te rahi. He āhua ōrite tēnei kōwae ako ki te kōwae ako reo Ingarihi Mix Up 2.
4 Taraiwa 8 E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Taraiwa: Rapanga Māmā. Ko tā tēnei rauemi matihiko, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te pānga rārangi kei waenganui i te tawhiti me te wā (mēnā he pūmau tonu te tere). E hāngai ana ki te Kaupae 7 o te Mahere Tau (Te Poutama Tau). He āhua ōrite tēnei kōwae ako ki te kōwae ako reo Ingarihi Drive.
5 Kia Tere 2
9
Ka tirohia te ine, te whakaatu, me te whakatairite i te tere o tētahi waka, o tētahi tangata rānei. Ka whai wāhi mai ko te rārangi tau matarua me te kauwhata rārangi.
5 Te Whakaawhiwhi 4 He tirotiro i te whaitakenga o te whakaawhiwhi tau, me ngā rautaki whakaawhiwhi. Ko te nuinga o tēnei kōwae ako, he mea whakamāori, whakawhānui hoki i te kōwae reo Ingarihi Rounding Numbers.

Te Tauira me te Pānga

Taumata Kōwae Ako Whāinga
Paetae
Whakamārama
1 Te Whakaatu Tāpiritanga 3 Ka tūhurangia ētahi momo hoahoa hei whakaatu tāpiritanga, me te tuhi tāpiritanga hei whārite. Ko te tino aronga, ko te tatau ake hei rautaki whakaoti tāpiritanga.
1 Tatau Māwhitiwhiti 1
4
Ka tūhurangia ngā tauira o roto i te tatau māwhitiwhiti. Ka tirohia ngā tauira ina whakaaturia te tatau māwhitiwhiti ki te rārangi tau, ki te kauwhata, ki te tukutuku tau anō hoki. I takea mai tēnei kōwae ako i te kōwae ako reo Ingarihi nei, te Beetle Wheels.
1 Tekau Ngā Poraka 4 E takea mai ana tēnei kōwae ako i te rotarota, ‘Tekau ngā poraka i runga i te toka’. Ko te tatau māwhitiwhiti te aronga matua.
2 Tuitui Tukutuku 7 I tēnei kōwae ako, ka tirohia ngā tauira tāruarua o te mahi tukutuku ka honoa atu ki te tatau māwhitiwhiti, te kauwhata me te tūtohi.
3 Hangaia Ki Te Māti 6
7
8
He whakamahi māti hei hanga i ētahi tauira, he whakaroa i ngā tauira, he tirotiro hoki i ngā pānga kei roto i ngā tauira māti.
4 Te Taurangi 8 Ka tirotirohia ētahi pūāhua rerekē e whai wāhi mai ana tēnei mea te taurangi. Ko te tunu parāoa, ko te mahi hāngi, ko te rōnaki, ko te tipu o te tamariki ētahi o ēnei kaupapa.
4 He Pānga Taurangi 8 He tirotiro i ngā tauira o roto i te tapatoru a Pascal, me tētahi rautaki hei tātai i te tapeke o ētahi tau piri tata.
5 He Tūāpapa Taurangi 5
8
9
He tirotiro i ētahi horopaki mō te whakaako i ngā āhuatanga matua o te taurangi, pērā i te whakaatu pānga ki te tūtohi, te whārite me te kauwhata rārangi. E whai ana i te ia o te kōwae ako reo Ingarihi Holistic Algebra.
5 He Kauwhata Rārangi
Torotika
5
8
9
Ka āta tirohia te tuhinga o te kauwhata rārangi torotika hei whakaoti rapanga e hāngai ana ki te momo whārite ax + ey = c. I takea mai tēnei kōwae ako i te kōwae ako reo Ingarihi Linear Graphs and Patterns.