Te Kete Ipurangi Navigation:

Te Kete Ipurangi
Communities
Schools

Te Kete Ipurangi user options:


Te Ine me te Āhuahanga, Taumata 4

Te Ine       Te Hanga        Te Wāhi me te Ahunga       Te Panoni

Te Ine
TAUMATA 4

  1. Ka whakaoti rapanga whaitake:
    • ka kōwhiri, ka whakamahi i te waeine e hāngai ana mō te roa, te horahanga, te rōrahi (kītanga), te papatipu (taumaha), te paemahana, te koki me te wā
    • ka whakawhitiwhiti waeine māmā
    • ka whakamahi i ngā inenga tapa ki te whiriwhiri i te paenga me te horahanga o te tapawhā hāngai, me te rōrahi o te poro-tapawhā hāngai
    • ka tuhi, ka whakamārama, ka whakamahi hoki i ngā momo wātaka me ngā mahere
    • ka mārama ki te whaitakenga o tētahi inenga

rapanga whaitake

Hei tauira:
  • 17 hāora te tōmua atu o te taima i Aotearoa i te taima i Washington. Ka wehe mai a Roimata i Washington i te 2130 hāora i te 1 o Poutū-te-rangi, ki te hoki mai ki Aotearoa. 18 hāora te roa o te haerenga mā runga waka rererangi. He aha te taima ka tau mai tana waka ki Tāmaki-makau-rau?
  • He aha te pānga o te whitianga o tētahi porowhita me tōna paenga?

ka whakawhitiwhiti waeine

Hei tauira:
te roa: 1km = 1000 m = 100,000 cm = 1,000,000 mm
       1 mm = 0.1 cm = 0.001 m

te taumaha (papatipu): 1kg = 1,000g
              1t = 1,000kg

te rōrahi (kītanga): 1L = 1,000ml
           1ml = 1cm3
           1m3 = 1,000,000cm3

te rōrahi (kītanga): 1m2 = 10,000cm2
           1ha = 10,00m2
           1km2 = 100ha

Te Hanga
TAUMATA 4

  1. Ka tautohu, ka whakamārama i ngā tikanga āhuahanga o ngā rōpū āhua ahu-2 me ngā rōpū āhua ahu-3
  2. Ka tūhono i te āhua ahu-3 me tōna hoahoa ahu-2
  3. Ka tuhi raumata hei hanga matarau

ngā tikanga āhuahanga

Hei tauira:
  • He momo poro katoa ēnei āhua ahu-3. He rerekē te āhua o te pūtake o ngā poro, engari he tapawhā hāngai te āhua o ērā atu o ngā mata. Mā te whakarea i te horahanga o te pūtake ki te teitei o te poro e tātaihia ai te rōrahi.

Ka tūhono i te āhua ahu-3 me tōna hoahoa ahu-2

Hei tauira:
  • Koia nei te āhua o ngā mata o tētahi āhua ahu-3 e ai ki tā te karu titiro:
  • Koia nei te hanga o taua āhua ahu-3:

Te Wāhi me te Ahunga
TAUMATA 4

  1. Ka whakaatu, ka whakamārama, ka whakamahi i te wāhi noho (taunga) o tētahi mea, me te ahunga:

ngā tōpito me ngā koki o te kāpehu

Hei tauira:

te tukutuku (takirua raupapa)

Hei tauira:


Ko te 46º 25' ki te tonga te ahopae e noho nei a Te Waihopai.
Ko te 168º 21' ki te rāwhiti te ahopou e noho nei a Te Waihopai.

Te Panoni
TAUMATA 4

  1. Ka tautohu, ka whakamārama, ka whakamahi i te hangarite o tētahi āhua ahu-2, āhua ahu-3
  2. Ka tautohu, ka whakamārama, ka whakamahi i ngā āhuatanga pūmau o ngā panoni

Ka tautohu, ka whakamārama, ka whakamahi i te hangarite o tētahi āhua ahu-2

Hei tauira:
  • E 3 ngā rārangi hangarite o te tapatoru rite, kotahi noa iho tō te tapatoru waerite.
  • Ko te 3 te hangarite hurihanga o te tapatoru rite, kotahi noa iho tō te tapatoru waerite
  • Nō reira ko te 6 te hangarite tapeke o te tapatoru rite, ko te 2 tō te tapatoru waerite

  • Hei tātai i te koki ‘a’:

Ka tautuohu, ka whakamārama, ka whakamahi i ngā āhuatanga pūmau o ngā panoni

Hei tauira:
  • He ōrite te koki 'A' me 'E' nā te mea he whakarahinga tētahi tapatoru o tētahi, ā, ko te koki tētahi āhuatanga pūmau o te whakarahinga.